Congrestoespraak 26-04-'09

Beste vrienden,

Met dit congres gaan we de laatste rechte lijn in naar de Vlaamse en Europese verkiezingen van 7 juni. Dat deze verkiezingen voor ons bijzonder belangrijk zijn hoef ik u niet te vertellen. Dat de uitslag van deze verkiezingen bijzonder onvoorspelbaar is, wordt ook steeds duidelijker. Enkel de Wetstraatjournalisten denken dat ze de uitslag al kennen. Maar zoals steeds zal blijken dat hun voorspellingen evenveel waard zijn als mijn pronostiek voor de match van KV Oostende van dit weekend.

Deze verkiezingen zijn bijzonder onvoorspelbaar omdat veel mensen écht niet meer weten voor wie ze nu nog moeten stemmen. Het politieke landschap lijkt de laatste twee jaar steeds meer op een slagveld, en de klassieke partijen hebben overtuigend aangetoond dat ze er niet in slagen dit land de hervormingen te geven die het nochtans hard nodig heeft.

Over de staatshervorming kan ik bijzonder kort zijn: dat is allemaal de schuld van de anderen, zeker niet van de CD&V of Yves Leterme, die eerder het slachtoffer is van de hele situatie. Het was trouwens een hele opluchting om gisteren op hun verkiezingscongres te horen dat ze nu echt werk zullen maken van die staatshervorming.

De ontspoorde begroting is de schuld van Paars, het falende asielbeleid is de schuld van de CDH en al de rest is de schuld van de crisis. Denk dus vooral niet dat CD&V en Open VLD hun verantwoordelijkheid zullen nemen. De premier liet koudweg weten dat hij tot 8 juni de boeken dicht doet, en nog een paar maanden verder zal aanmodderen. Op de regeringsbanken klinkt daarover geen gemor: onze ministers zijn al blij dat ze even niet geconfronteerd worden met gemiste deadlines. Toen Mark Eyskens premier was, gingen enkele Franstalige ministers in staking, waarop de regering viel. Vandaag gaat de hele regering in staking maar blijft ze gewoon zitten. Beste vrienden, de regeringen Leterme en Van Rompuy verslaan de regering Eyskens voor de titel van slechtste regering sinds 1945, en ze doen dat met groot overwicht.

Een normale ondernemer zal een tandje bijsteken als zijn bedrijf in moeilijkheden zit. Van Rompuy en Reynders spreken af om tot acht juni niets te doen, en daarna komt er een lange zomervakantie aan waarin de ministers moeten uitrusten van de verkiezingscampagne.

Wel, ik pik dit niet. Ik aanvaard niet dat deze regering weigert om beslissingen te nemen omdat het toevallig electoraal niet goed uitkomt. Onze ministers hebben de plicht en de verantwoordelijkheid om in deze crisisperiode aan het roer te gaan staan en het land te leiden. Concreet wil SLP dat de federale regering nog voor de verkiezingen een rondzendbrief over de regularisatie opmaakt én de tijdelijke werkloosheid voor bedienden invoert. De komende maanden dreigen er immers nog heel wat jobs verloren te gaan, en een deel van die jobs zou gespaard kunnen worden als werkgevers de mogelijkheid krijgen om een deel van hun personeel tijdelijk naar huis te sturen. Deze regering heeft de verantwoordelijkheid om elke job te redden die te redden valt. Als ze zelfs dat niet doet, dan wil ik dat de regering de tijdelijke werkloosheid invoert voor zichzelf. Het gaat niet op om maanden niets te doen maar ondertussen wel een ministerwedde op te strijken.

De gewone Vlaming heeft de keuze niet om het een paar maanden wat rustiger aan te doen. De gemiddelde tweeverdiener heeft na het werk en de file amper nog de tijd om ook nog het huishouden recht te houden. Het is rennen en stressen, week in week uit. Onze gezinnen snakken naar een werkbare combinatie tussen werk en gezinsleven, waarbij een succesvolle carrière niet noodzakelijk een rampzalige gezinssituatie moet betekenen, of omgekeerd.

SLP stelt het combinatiemodel voor, waarbij zoveel mogelijk mannen en vrouwen, alleenstaand of niet, tijdens hun leven de beroeps- en gezinsarbeid, vorming en vrije tijd evenwichtig kunnen combineren. Het is de taak van de overheid om het kader te creëren dat de ontwikkeling van dit model mogelijk maakt.

Ook de vergrijzing is een zorg. Voor ons tenminste; de klassieke partijen zal het blijkbaar een zorg wezen. Onze sociale zekerheid is lang nog niet klaar voor de golf van gepensioneerden die binnen enkele jaren op ons afkomt. Ons pensioenstelsel is niet aangepast, er is nauwelijks een spaarpot voorzien en de staatsschuld is opnieuw angstwekkend aan het stijgen. Zit er nog iemand aan het stuur? Wat heeft de sp.a, de partij die claimt uw sociale zekerheid te zijn, de afgelopen twintig jaar gepresteerd om ze op lange termijn in stand te houden? Bitter weinig. En wat heeft de CD&V, die een groot deel van de Vlaamse zorgsector in handen heeft, de laatste legislatuur gedaan voor de zorgsector? Bitter weinig. Zorg is voor de CD&V Zo belangrijk dat ze drie ministers van Welzijn nodig had om de vijf jaar vol te maken. Van zodra een CD&V-minister van Welzijn een andere aanbieding krijgt is hij of zij weg.

De vergrijzing, die tot nu toe altijd een dreigend gevaar was dat zich ver in de toekomst bevond, wordt tijdens de volgende regeerperiode werkelijkheid. Vlaanderen moet zich dus eindelijk klaarmaken. We slagen er vandaag al niet in om onze inwoners te voorzien van de zorg die ze nodig hebben, met lange wachtlijsten tot gevolg. Die zorgvraag zal alleen nog toenemen, dus moeten we zorgen voor voldoende aanbod. Maar we moeten het aanbod ook meer gevarieerd maken en meer hulp op maat aanbieden, anders slagen we er nooit in om te voldoen aan de stijgende vraag.

Er is nood aan een forse uitbreiding van flexibele zorgvormen, zowel residentieel als ambulant. SLP wil een gelijke tegemoetkoming voor thuiszorg en mantelzorg of zorg in een rusthuis, een tegemoetkoming die ook meer aansluit bij de reële behoeften.

We willen ook dat mensen automatisch de uitkeringen krijgen waar ze recht op hebben, zonder er te moeten voor bedelen bij een rode, blauwe of katholieke zuil. De overheid moet, ook voor de werkloosheidsvergoedingen, een deftige service aanbieden in plaats van de mensen naar de zuilgebonden organisaties te jagen door een frustrerend slechte dienstverlening bij de hulpkas.

We moeten weg van het hokjesdenken en ook meer ‘out of the box' proberen te denken. Op alle vlakken. Waarom zouden we kinderopvang bijvoorbeeld niet mogelijk maken op bedrijfsterreinen? Vandaag kan dat niet door te rigide regels rond ruimtelijke ordening. Door kinderopvang mogelijk te maken in de bedrijven of de onmiddellijke omgeving, los je heel wat mobiliteitsproblemen op: jonge ouders hoeven dan geen twee dorpen verder te gaan rijden naar de onthaalmoeder of crèche vooraleer ze naar hun werk kunnen.

Het is duidelijk dat zorg een groeiende uitgavenpost is voor Vlaanderen, en dat wil zeggen dat we het op andere vlakken met wat minder zullen moeten doen. We zullen dus moeten besparen waar dat kan. Het overheidsapparaat kost bijvoorbeeld handenvol geld. Vlaanderen kan tegen 2014 een jaarlijkse som van 140 miljoen euro besparen door een halvering van de kabinetten, de afschaffing van de fractiefinanciering, een neerwaartse herziening van de Vlaamse partijfinanciering, een nulgroei voor de overige uitgaven van het Vlaams Parlement, de afbouw van het Provinciefonds en het afschaffen van gouverneurs en arrondissementscommissarissen - het spijt me, mevrouw Martens. Ook op Belgisch niveau is een dergelijke oefening broodnodig, met onder meer de afschaffing van de Senaat. Het dure parkeren van bevriende politici en ex-kabinetsleden in overbodige bestuursfuncties allerhande moet stoppen.

Het is duidelijk: we moeten durven veranderen. Nu zeker. Dat is veel meer dan een loze verkiezingsslogan: het is een pure noodzaak. Als we er niet in slagen om op economisch, budgettair, sociaal en ecologisch vlak andere wegen in te slaan, dat stevenen we af op een lange reeks van moeilijke, harde jaren. Het zullen de volgende generaties zijn die het gelag zullen betalen, maar dat weerhoudt er ons niet van om - in tegenstelling tot de klassieke partijen - de problemen nu al aan te pakken.

Beste vrienden,

Is er een sociaal-liberale partij nodig in Vlaanderen? Het antwoord is JA. Ja, want de klassieke partijen slagen er met hun oudbakken ideeën en vastgeroest machtsdenken niet in om de maatschappij klaar te stomen voor de uitdagingen die op ons af komen.

Volgens Bart Somers is er in Vlaanderen maar één echte liberale partij. Dat klopt als hij het liberalisme beperkt tot het klassieke, doctrinaire liberalisme dat van geen overheid wil weten tot de economie het begeeft. Maar door mandatarissen van Lijst Dedecker te gaan losweken maakt hij de links-liberalen binnen de VLD duidelijk dat hun pleidooi voor een socialer liberalisme voor de partijtop niets meer is dan een gimmick, waarmee men in verkiezingscampagnes graag eens uitpakt. Eens in de regering blijft er van dat socialere gezicht niet veel meer over. Of vindt u Patricia Ceysens, Dirk Van Mechelen, Karel De Gucht en Patrick Dewael voorvechters van het sociaal-liberalisme?

Als Bart Somers met veel aplomb verkondigt dat er in Vlaanderen maar één liberale partij bestaat, dan kan ik enkel antwoorden: ‘Beste VLD, er bestaat in Vlaanderen maar één sociaal-liberale partij, en dat is SLP'. Is een stem voor SLP wel een nuttige stem, hoor ik mensen vragen. Waren de achthonderdduizend stemmen voor Leterme in 2007 dan zo'n nuttige stemmen? Wat Leterme met zijn verkiezingsoverwinning doet is blijkbaar van minder belang, als hij maar wint. Als de CD&V haar greep op de samenleving maar kan behouden of versterken.

Ja, een stem voor SLP is een nuttige stem, want het antwoord van de klassieke partijen op de economische crisis klinkt bijzonder zwak. Ze grijpen terug naar hun oude ideologieën die in de eenentwintigste eeuw hun relevantie hebben verloren. De oude liberalen pleiten naar aloude gewoonte voor belastingverlagingen, net zoals ze dat doen als het goed gaat met de economie. De socialisten zeggen dat alle heil zal komen van meer overheidsuitgaven, net zoals ze doen als het goed gaat met de economie. En de christen-democraten, die pleiten voor zichzelf. Omdat het toch zo'n goeie bestuurders zijn.

Het is duidelijk dat deze partijen niet beter zijn dan de eerste de beste kwakzalver, die hetzelfde middeltje toedient aan al zijn patiënten, of ze nu een verkoudheid hebben of een depressie. Wat de economie nu nodig heeft, is een dokter die niet alleen de ergste bloedingen stelpt door noodzakelijke investeringen nu uit te voeren, maar tegelijk bezorgd is om de gezondheid van de patiënt op lange termijn, en dus nu al een plan opstelt om de begroting na het ergste van de crisis terug op orde te brengen. Maar helaas, de dokter staakt.

Beste vrienden,

Lang geleden hebben we in Vlaanderen geleerd dat zachte heelmeesters stinkende wonden maken. Het heeft geen zin om krampachtig vast te houden aan industrieën die ten onder gaan en honderden miljoenen te pompen in een bodemloze put. We moeten integendeel investeren in nieuwe, innovatieve sectoren, die ons land tienduizenden kwaliteitsvolle jobs kunnen opleveren. Maar laat ‘lang geleden' nu net de tijd van de regering Eyskens geweest zijn, die net geklopt is door Van Rompuy als het op een gebrek aan visie en daadkracht aankomt... Er is dus weinig hoop op verandering.

En toch moeten we durven veranderen. Nu zeker. De sectoren van de toekomst zullen ervoor zorgen dat economische groei niet langer ten koste gaat van mens en milieu. Wij geloven niet, zoals Groen!, dat we de klok moeten terugdraaien en terug moeten gaan leven zoals in de tijd van de Witte van Zichem. Wij geloven in de toekomst met een nieuwe economie die duurzaamheid als troef zal uitspelen.

Die duurzame jobs worden in Vlaanderen vooral gecreëerd door KMO's: vandaag geven kleine en middelgrote bedrijven aan twee en een half miljoen mensen werk. Daarom willen we dat KMO's een beroep kunnen doen op onze universitaire onderzoekscentra, zodat ook zij uitgedaagd worden om nieuwe oplossingen te zoeken voor de problemen van morgen.
Een tijdelijke maatregel om een tijdelijk probleem bij Opel te verhelpen kan geen kwaad, maar de Vlaamse regering moet stilaan gaan beseffen dat ook de werkgelegenheid in de auto-industrie een tijdelijke zaak geworden is. Daarom moeten we nu al werk beginnen maken van een reconversie, zodat ook de kinderen van de Opel-arbeiders straks een duurzame job hebben.
Dat betekent dat we nu het voortouw moeten nemen in hernieuwbare energie, biotechnologie en een echte groene auto-industrie.

Als we die boot missen, maken we onze economie opnieuw afhankelijk van anderen, die wel volop investeren in de toekomst. Vlaanderen investeert slechts 2,1 procent van het BBP in innovatie, zodat landen als Brazilië, India en China ons dreigen voorbij te steken. Er is deze legislatuur heel wat te doen geweest rond het project Vlaanderen in Actie, maar ondanks de hoeraberichten van Kris Peeters staat Vlaanderen op dit moment stil.

SLP wil daarom dat Vlaanderen daadwerkelijk 3% van het BBP in kennisontwikkeling investeert. Om deze norm te halen zullen er in Vlaanderen ongeveer 15.000 extra onderzoekers nodig zijn. Het is dus dringend tijd dat Vlaanderen echt in actie schiet, en dat de regering de visie, ambitie en durf toont om Vlaanderen uit de middenmoot te trekken.

Beste vrienden,

De komende weken zullen voor ons cruciaal zijn. Samen met al onze kandidaten zullen we er keihard voor gaan. Op zeven juni zullen we de kiesdrempel halen en dat zal door jouw inzet zijn, omdat jij onvermoeibaar bent gaan plakken, gaan bussen of enveloppen bent gaan schrijven. Samen met Nelly Maes voor Europa, Guy Haaze in Oost-Vlaanderen, Inge Hermans in Antwerpen, Pinar Akbas in Limburg, Mohamed Ridouani in Vlaams-Brabant en Neal Raes en Tom Callaerts in Brussel. Samen moeten we de kiezer ervan overtuigen dat we moeten durven veranderen.
Nu zeker!